Wspólnota zmieniła zarządcę po awarii – z której polisy zgłosić roszczenie?

Zmiana zarządcy nieruchomości po wystąpieniu awarii może powodować problem z ustaleniem, do kogo należy skierować roszczenie. Przykładowo, w budynku dochodzi do awarii instalacji wodnej, zalania części wspólnych lub lokalu, a następnie wspólnota mieszkaniowa wypowiada umowę dotychczasowemu zarządcy i powierza administrowanie innej firmie. Szkoda ujawnia się już po zmianie zarządcy albo dopiero wtedy zostaje ustalona jej wysokość.

Sama zmiana zarządcy nie powoduje jednak automatycznego przeniesienia odpowiedzialności za wcześniejsze zdarzenia na nową firmę. O tym, kto może odpowiadać za szkodę i z której polisy OC należy zgłosić roszczenie, decydują przede wszystkim przyczyna awarii, zakres obowiązków zarządcy oraz moment jego działania lub zaniechania.

Kiedy odpowiada poprzedni zarządca?

Zarządca może ponosić odpowiedzialność, jeżeli szkoda pozostaje w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków, które należały do niego w okresie obowiązywania umowy. Dotyczy to na przykład sytuacji, w której zarządca nie zareagował na zgłoszoną wcześniej awarię, nie zorganizował wymaganej naprawy albo zignorował informacje wskazujące na możliwość powstania szkody.

Znaczenie ma więc nie tylko data ujawnienia szkody, ale przede wszystkim moment i przyczyna działania lub zaniechania, które doprowadziły do jej powstania. Jeżeli problem z instalacją istniał jeszcze w czasie, gdy nieruchomością zarządzała poprzednia firma, a zarządca wiedział o problemie i nie podjął odpowiednich działań, późniejsza zmiana zarządcy nie musi zmieniać zasad odpowiedzialności.

Przy analizie takiej sytuacji warto ustalić kilka podstawowych faktów:

  • Kiedy pojawiły się pierwsze sygnały dotyczące awarii lub nieprawidłowości.
  • Kiedy wspólnota poinformowała o problemie zarządcę.
  • Jakie działania powinien był podjąć zarządca na podstawie umowy i obowiązujących przepisów.
  • Kiedy rozwiązano umowę z poprzednim zarządcą.
  • Kiedy doszło do właściwego zdarzenia powodującego szkodę.

Dopiero takie zestawienie pozwala ocenić, czy odpowiedzialność może być związana z działaniem poprzedniego zarządcy. W razie sporu istotne będą również dokumenty potwierdzające zgłoszenia, korespondencja ze wspólnotą, protokoły awarii oraz dokumentacja dotycząca przeglądów i napraw.

Czy nowy zarządca może odpowiadać za starą awarię?

Nowy zarządca nie przejmuje automatycznie odpowiedzialności za działania poprzednika. Sam fakt, że po zmianie zarządcy doszło do ujawnienia szkody, nie oznacza jeszcze, że odpowiada za nią firma, która w tym momencie administruje nieruchomością.

Możliwa jest jednak inna sytuacja. Jeżeli nowy zarządca po przejęciu nieruchomości uzyskał informację o istniejącym problemie, ale nie podjął działań, do których był zobowiązany, jego własne zaniechanie może być oceniane niezależnie od odpowiedzialności poprzednika. W takim przypadku konieczne jest rozdzielenie dwóch okresów zarządzania.

Przykładowo, poprzedni zarządca mógł zignorować zgłoszenie nieszczelności instalacji, a po zmianie zarządcy problem mógł się pogłębić. Jeżeli nowy zarządca został poinformowany o stanie instalacji i mimo tego nie zareagował, w określonych okolicznościach odpowiedzialność może dotyczyć również jego działania. Nie oznacza to jednak automatycznie, że poprzednia odpowiedzialność wygasa.

Z której polisy OC zgłosić szkodę?

Jeżeli roszczenie dotyczy błędu lub zaniechania poprzedniego zarządcy, w pierwszej kolejności należy ustalić, jaka polisa OC obejmowała jego działalność w czasie, którego dotyczy zdarzenie. Nie należy kierować się wyłącznie tym, która firma zarządza nieruchomością w momencie zgłaszania roszczenia.

W przypadku ubezpieczeń OC szczegółowe znaczenie mają warunki konkretnej umowy. Istotne mogą być między innymi zasady ustalania momentu powstania szkody, sposób zgłaszania roszczeń oraz ewentualne ograniczenia ochrony. Dlatego samo stwierdzenie, że awaria wystąpiła przed zmianą zarządcy, nie zawsze wystarcza do wskazania właściwej polisy.

Jeżeli natomiast szkoda wynika z działania lub zaniechania nowego zarządcy, analizie podlega jego aktualna albo właściwa dla danego zdarzenia ochrona OC. W praktyce możliwe są także sytuacje, w których zachowanie obu zarządców ma znaczenie dla rozmiaru szkody. Wtedy konieczne jest oddzielne ustalenie podstaw odpowiedzialności każdego z nich.

Warto również pamiętać, że polisa OC zarządcy nie jest ubezpieczeniem samej nieruchomości (zapoznaj się ze szczegółami pod tym linkiem). Nie każda awaria w budynku oznacza więc odpowiedzialność zarządcy. Jeżeli przyczyną szkody była niezależna awaria techniczna, zużycie instalacji albo zdarzenie pozostające poza zakresem obowiązków zarządcy, podstawą roszczenia może być zupełnie inna odpowiedzialność lub inne ubezpieczenie.

Co zrobić po zmianie zarządcy?

Jeżeli awaria wystąpiła przed zmianą zarządcy, wspólnota powinna zachować dokumentację dotyczącą całego zdarzenia. Szczególnie istotne są zgłoszenia kierowane do poprzedniego zarządcy, protokoły, zlecenia napraw, korespondencja oraz informacje o terminach przeprowadzonych kontroli.

Przed zgłoszeniem roszczenia warto również ustalić, co dokładnie było obowiązkiem poprzedniego i nowego zarządcy. Zakres odpowiedzialności powinien wynikać z przepisów oraz zawartych umów. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której roszczenie zostanie skierowane wyłącznie do aktualnego zarządcy tylko dlatego, że to on prowadzi administrację w chwili ujawnienia szkody.

Zmiana zarządcy po awarii nie przesądza więc o tym, z której polisy zostanie pokryta szkoda. Kluczowe jest ustalenie przyczyny zdarzenia, chronologii działań oraz zakresu obowiązków każdego z zarządców. Jeżeli odpowiedzialność wynika z działania poprzedniego zarządcy, należy przeanalizować jego ochronę OC. Jeżeli znaczenie miało również późniejsze zaniechanie nowego zarządcy, jego odpowiedzialność i polisa mogą wymagać odrębnej oceny.